Masaż relaksacyjny zwykle nie podnosi ciśnienia. Po spokojnej sesji ciśnienie i tętno częściej spadają na kilka godzin. Wyższy odczyt po masażu zdarza się, gdy zabieg bolał, gdy ktoś wstał gwałtownie ze stołu albo zmierzył ciśnienie w pośpiechu zaraz po wyjściu. Masaż od dawna kojarzy się też z „poprawą krążenia”. Część tych twierdzeń jest dobrze ugruntowana, część znacznie mniej, a przy chorobach układu krążenia zdarzają się sytuacje, w których masaż jest wprost niebezpieczny.
Co dzieje się z krążeniem podczas masażu
- Miejscowe przekrwienie. Praca mechaniczna na tkankach rozszerza naczynia w masowanym obszarze, stąd zaczerwienienie i uczucie ciepła. Ten efekt jest bezsporny i łatwo go zaobserwować.
- Wspomaganie powrotu żylnego. Ruchy prowadzone w kierunku serca wspierają przepływ krwi żylnej i limfy. Dlatego przy uczuciu ciężkich nóg masaż daje wyraźną ulgę.
- Obniżenie napięcia współczulnego. Ta ścieżka ma największe znaczenie dla ciśnienia i najczęściej się o niej zapomina. Masaż przesuwa układ nerwowy w stronę trybu odpoczynku, co spowalnia tętno i obniża ciśnienie. Mechanizm opisujemy w tekście co masaż robi z układem nerwowym.
Czy masaż podnosi ciśnienie, czy je obniża
Krótkoterminowo masaż zwykle obniża ciśnienie i widać to w badaniach: po sesji relaksacyjnej ciśnienie i tętno często spadają na kilka godzin. Odpowiada za to głównie odprężenie, w mniejszym stopniu sam ucisk tkanek.
Długoterminowo dowody są dużo słabsze. Regularne sesje mogą wspierać kontrolę ciśnienia u osób, u których dużą rolę gra przewlekły stres. Masaż nie leczy nadciśnienia i w żadnym wypadku nie zastępuje leków ani zaleceń lekarza. Kto twierdzi inaczej, obiecuje więcej, niż da się uzasadnić.
Wysokie ciśnienie po masażu: skąd się bierze
Ciśnienie po masażu czasem rośnie i zwykle ma to prostą przyczynę:
- Zabieg był bolesny. Ból działa jak stres i podnosi tętno oraz ciśnienie, nawet jeśli mocna praca na mięśniach wydaje się „zdrowa”.
- Wstałeś ze stołu zbyt gwałtownie. Organizm koryguje spadek ciśnienia skokiem tętna. Pomiar zrobiony w tym momencie nie mówi nic o efekcie sesji.
- Mierzysz zaraz po wyjściu, w pośpiechu albo po drodze do samochodu. Wiarygodny pomiar wymaga 20–30 minut spokoju po zabiegu.
- Sesja odbyła się rano przed pracą. Odprężenie zderza się wtedy z napięciem całego dnia.
Jednorazowy wyższy odczyt po masażu nie jest powodem do niepokoju. Z utrzymującymi się wysokimi wartościami idź do lekarza.
Czego masaż nie zrobi dla krążenia
- Nie „rozbija” zakrzepów ani blaszek miażdżycowych. Próba takiego działania byłaby groźna.
- Nie leczy żylaków. Może zmniejszyć uczucie ciężkości nóg, ale zmiany w naczyniach zostają. Bezpośrednio na żylakach się nie pracuje.
- Nie zastępuje ruchu. Wpływ regularnej aktywności fizycznej na krążenie jest udokumentowany nieporównanie lepiej niż wpływ jakiegokolwiek zabiegu biernego.
- Nie „oczyszcza krwi”. To sformułowanie nie ma treści fizjologicznej.
Masaż poprawiający krążenie w nogach
Ciężkie, „nabite” nogi pod koniec dnia, po długim staniu, siedzeniu albo w upale, to najczęstszy powód pytań o masaż na krążenie w nogach. Masaż ma tu sens, jeśli wiesz, co robi.
- Kierunek pracy ma znaczenie. Ruchy prowadzi się od stóp ku pachwinie, czyli w stronę serca. Praca w przeciwnym kierunku nie wspiera powrotu żylnego.
- Ulga jest odczuwalna, ale czasowa. Utrzymuje się zwykle kilkanaście godzin. Trwałą poprawę dają ruch, zmiana pozycji w ciągu dnia i, przy wskazaniach, kompresja dobrana przez lekarza.
- Na żylakach się nie pracuje. Nogę z żylakami można masować, omijając same poszerzone naczynia. Szerzej opisujemy to w tekście o masażu limfatycznym.
- Obrzęk jednej nogi to sygnał ostrzegawczy i powód, żeby masaż odłożyć (szczegóły niżej).
Nogi obejmuje masaż całego ciała. Przy samym uczuciu ciężkości poproś o dłuższą pracę na kończynach dolnych. Technikę ukierunkowaną konkretnie na nogi opisujemy osobno: drenaż limfatyczny nóg.
Kiedy masaż jest niebezpieczny: zakrzepica
Zakrzepica żył głębokich to bezwzględne przeciwwskazanie. Masaż kończyny ze świeżą skrzepliną grozi jej przemieszczeniem i zatorowością płucną, która zagraża życiu.
Nie wolno masować i trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem, gdy pojawia się jednostronny obrzęk łydki lub uda, ból i tkliwość w jednym miejscu na nodze, ocieplenie i zaczerwienienie skóry w tym obszarze albo wyraźnie poszerzone żyły powierzchowne po jednej stronie.
Ryzyko rośnie po długim locie lub podróży, po operacji, przy unieruchomieniu, w ciąży i połogu oraz przy niektórych lekach hormonalnych.
Pozostałe przeciwwskazania kardiologiczne
- Niewyrównana niewydolność serca, bo masaż zwiększa obciążenie krążenia.
- Świeży zawał lub udar: decyzję podejmuje wyłącznie lekarz prowadzący.
- Niekontrolowane nadciśnienie: przy bardzo wysokich wartościach najpierw trzeba ustabilizować leczenie.
- Zaawansowana miażdżyca kończyn dolnych: intensywna praca na nogach wymaga konsultacji.
- Leki przeciwzakrzepowe: masaż jest możliwy, ale tylko delikatny, bo łatwo o siniaki. Więcej w tekście masaż dla seniorów.
Pełna lista ogólna: przeciwwskazania do masażu.
Praktyczne zasady, jeśli masz problemy z ciśnieniem
- Powiedz o tym przed sesją i wymień przyjmowane leki.
- Wstawaj ze stołu powoli. Spadek ciśnienia po masażu w połączeniu z lekami obniżającymi ciśnienie może dać zawroty głowy. Więcej w tekście zawroty głowy po masażu.
- Wybierz masaż relaksacyjny i łagodny nacisk. Ból podnosi ciśnienie, więc mocna praca działa tu przeciwskutecznie.
- Nie planuj sesji tuż po wysiłku ani po obfitym posiłku.
- Umawiaj się regularnie i wieczorem, jeśli masaż ma pomagać Ci radzić sobie ze stresem przy nadciśnieniu. Wyniki pomiarów pokazuj lekarzowi.
Co oferujemy
W Viktoriia Body & Soul przy Jagiellońskiej 9 wykonujemy masaże relaksacyjne: pleców, całego ciała i Kundalini. Nie prowadzimy masażu leczniczego ani drenażu przy obrzękach o podłożu krążeniowym. Przy wskazaniach medycznych właściwy jest fizjoterapeuta z odpowiednim przeszkoleniem. Każda sesja zaczyna się od pytania o choroby przewlekłe i leki, bo od odpowiedzi zależy, czy i jak można masować. Pełną ofertę i cennik znajdziesz na stronie usługi i cennik.