Ból krzyża, obrzęknięte nogi i problem ze snem to codzienność drugiej połowy ciąży. Masaż potrafi w tym realnie pomóc — pod warunkiem, że wykonuje go osoba przeszkolona w pracy z kobietami w ciąży. To nie jest zwykły masaż wykonany ostrożniej.
Zastrzeżenie: ten tekst ma charakter informacyjny. Decyzję o masażu w ciąży zawsze warto skonsultować z lekarzem prowadzącym lub położną, zwłaszcza przy ciąży wysokiego ryzyka.
Kiedy można
Najczęściej przyjmowana praktyka wygląda tak:
- I trymestr (do 12. tygodnia) — większość gabinetów nie wykonuje masażu. Nie dlatego, że jest udowodnione ryzyko, lecz dlatego, że w tym okresie ryzyko poronienia jest naturalnie najwyższe i nikt nie chce, by masaż został z nim powiązany. To ostrożność, nie zakaz medyczny.
- II trymestr — najlepszy moment. Mdłości zwykle ustępują, brzuch nie jest jeszcze bardzo duży, a dolegliwości bólowe zaczynają się nasilać.
- III trymestr — jak najbardziej, w odpowiedniej pozycji. To wtedy masaż daje największą ulgę.
Pozycja — najważniejszy szczegół techniczny
Od około 20. tygodnia nie leży się na plecach przez dłuższy czas: ciężarna macica uciska żyłę główną dolną, co ogranicza powrót żylny i może wywołać zawroty głowy oraz spadek ciśnienia. Nie leży się też oczywiście na brzuchu.
Prawidłowe pozycje to:
- Leżenie na boku (najczęściej lewym) z poduszką między kolanami i pod brzuchem — standard w drugiej połowie ciąży.
- Pozycja półsiedząca z podparciem pleców.
- Siad na krześle do masażu — dobry przy pracy na karku i barkach.
Specjalne stoły z wycięciem na brzuch bywają reklamowane, ale wielu specjalistów ich odradza w zaawansowanej ciąży — rozciągają więzadła macicy. Pozycja boczna jest bezpieczniejsza i wygodniejsza.
Czego się unika
- Mocnego ucisku na brzuch — brzuch obejmuje się wyłącznie bardzo delikatnie, jeśli w ogóle.
- Intensywnej pracy na odcinku lędźwiowo-krzyżowym — dopuszczalna jest praca łagodna, bez głębokiego opracowywania.
- Silnego ucisku w okolicy kostek i między kciukiem a palcem wskazującym — punkty tradycyjnie kojarzone z indukcją skurczów. Dowody są słabe, ale ostrożność jest standardem.
- Gorących okładów, sauny, bardzo ciepłych kabin — przegrzanie jest realnym ryzykiem.
- Wielu olejków eterycznych — m.in. szałwia, rozmaryn, jałowiec bywają odradzane. Bezpieczniej użyć oleju bazowego bez dodatków.
Kiedy masażu nie wykonuje się w ogóle
Bezwzględne przeciwwskazania to m.in.: krwawienie lub plamienie, ciąża zagrożona i zagrożenie porodem przedwczesnym, stan przedrzucawkowy i nadciśnienie ciążowe, cholestaza ciążowa, świeża lub podejrzewana zakrzepica, gorączka i infekcja, silne, nagłe obrzęki (szczególnie twarzy i rąk — wymagają pilnej konsultacji), oraz łożysko przodujące. Przy każdej z tych sytuacji decyzję podejmuje lekarz. Ogólne zasady: przeciwwskazania do masażu.
O co zapytać przed rezerwacją
- Czy osoba wykonująca masaż ma szkolenie z masażu kobiet w ciąży? To pytanie najważniejsze — i całkowicie normalne.
- W jakiej pozycji będzie wykonywany? Jeśli odpowiedź brzmi „na brzuchu na stole z wycięciem" albo „na plecach", szukaj dalej.
- Jakie preparaty są używane?
- Czy gabinet jest dostępny bez schodów? W trzecim trymestrze to realna kwestia.
Co pomaga między wizytami
Unoszenie nóg powyżej poziomu serca na kilkanaście minut dziennie, spanie na lewym boku z poduszką między kolanami, krótkie spacery, spokojny oddech przeponowy i chłodne okłady na łydki przy obrzękach. Przy uczuciu ciężkich nóg pomocne bywają też zasady opisane w tekście masaż limfatyczny — sam ruch działa tu najlepiej.
Czy wykonujemy masaż w ciąży
Nie — w studiu Viktoriia Body & Soul nie prowadzimy masażu dla kobiet w ciąży, ponieważ wymaga on osobnego przeszkolenia, a przy tym wskazaniu kwalifikacje są ważniejsze niż cokolwiek innego. Nasza oferta to masaż relaksacyjny pleców, masaż całego ciała i masaż Kundalini.
W Szczecinie masaż ciążowy oferuje kilka gabinetów i salonów spa; szukaj wprost hasła „masaż dla kobiet w ciąży" i pytaj o szkolenie. Jak weryfikować gabinet: jak wybrać dobry gabinet masażu.
Wskazówka: po porodzie warto wrócić do masażu, ale nie od razu — zwykle po 6 tygodniach przy porodzie naturalnym i po kontroli lekarskiej, a po cesarskim cięciu dopiero po zagojeniu blizny i zgodzie lekarza.